บทความ ของ สบข.กอ.รมน. (ทดสอบ)

สถานการณ์หมอกควันไฟป่าในพื้นที่ภาคเหนือ กรณีการเผาในที่โลง

 

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

 

สภาพปัญหา

ปริมาณหมอกควันที่มีค่าเกินมาตรฐานนับเป็นปัญหาสำคัญในหลายประเทศโดยเฉพาะอย่างยิ่งภาคเหนือของประเทศไทย โดยสถานการณ์หมอกควันไฟป่าในพื้นที่ภาคเหนือมีแนวโน้มจะเกิดซ้ำทุกปี มีระยะเวลายาวนานมากขึ้น และเพิ่มความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ก่อให้เกิดมลภาวะทางอากาศส่งผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อม ผลกระทบทางตรงคือ คุณภาพชีวิต ปัญหาสุขภาวะทางเดินหายใจ ส่วนผลกระทบทางอ้อม เช่น เศรษฐกิจ การคมนาคมขนส่ง การท่องเที่ยว เป็นต้น

 

ความเป็นมา สาเหตุของปัญหา หลักการและเหตุผล

            ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงมีนาคมของทุกปี บริเวณพื้นที่ภาคเหนือตอนบนต้องเผชิญปัญหาสถานการณ์หมอกควันและไฟป่าอย่างหนักโดยพบว่า ดัชนีคุณภาพอากาศ (Air Quality Index : AQI) เกินค่ามาตรฐาน ซึ่งปัญหาหมอกควันในภาคเหนือตอนบนมีสาเหตุมาจากปัจจัยหลัก ๓ ประการ ได้แก่ สภาพภูมิประเทศ เนื่องจากมีการตั้งเมืองอยู่ในแอ่งกระทะและมีภูเขาล้อมรอบ ปัจจัยที่สองคือ ปัจจัยทางอุตุนิยมวิทยา เนื่องจากอากาศนิ่ง ลมสงบและความกดอากาศสูง ทำให้เอื้ออำนวยต่อการกักตัวของมลพิษ และปัจจัยที่เป็นสาเหตุหลักคือ การเผาในที่โล่งทั้งในประเทศและจากการพัดพามาจากประเทศเพื่อนบ้าน การเกิดปัญหามลพิษทางอากาศมักเกิดในฤดูแล้ง ซึ่งเป็นห้วงที่เชื้อแห้งสะสม หากมีการเผาจะทำให้เกิดมลพิษทางอากาศปลดปล่อยขึ้นสู่บรรยากาศ ต่อมาเมื่อวันที่ ๒ เมษายน ๒๕๖๒ นายกรัฐมนตรี ได้มีข้อสั่งการเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาหมอกควันและไฟป่าภาคเหนือในที่ประชุม ทส. เรื่อง ติดตามสถานการณ์การจัดการและแก้ไขปัญหาหมอกควันและไฟป่าในพื้นที่ภาคเหนือ ณ ธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคเหนือ ตำบลช้างเผือก อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ โดยประกาศการแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็กให้เป็นวาระแห่งชาติ

 

กลไกของรัฐที่มีอยู่ ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องและดำเนินงานที่ผ่านมา

การแก้ปัญหาหมอกควันมีหน่วยงานรับผิดชอบ ได้แก่ สำนักนายกรัฐมนตรี (นร.), กอ.รมน. และ ๑๒ กระทรวง ประกอบด้วย กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.), กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.), กระทรวงการคลัง (กค.), กระทรวงการต่างประเทศ (กต.), กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กษ.), กระทรวงกลาโหม (กห.), กระทรวงคมนาคม (คค.), กระทรวงดิจิทัลเศรษฐกิจและสังคม (ดศ.), กระทรวงพลังงาน (พน.), กระทรวงสาธารณสุข (สธ.), กระทรวงมหาดไทย (มท.) และกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) โดยมีศูนย์อำนวยการป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่าและหมอกควัน (ศอ.ปกป.) เป็นกลไกกำกับดูแล กำกับและติดตามผลการดำเนินงาน

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๒, พ.ร.บ.ป่าสงวนแห่งชาติ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๕๙, พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ และข้อบัญญัติท้องถิ่น เรื่อง การเผาในที่โล่งแจ้ง

การดำเนินงานที่ผ่านมา ได้แก่ การประสัมพันธ์ รณรงค์ การสร้างจิตสำนึก การจับกุมผู้กระทำผิดกฎหมาย มาตรการป้องกันการลุกลามของไฟและการป้องกันไม่ให้เกิดไฟไหม้ การจัดตั้งหน่วยเฉพาะกิจ (ศูนย์ปฏิบัติการร่วมระหว่างทหาร ตำรวจ พลเรือน และจิตอาสา)